1- روش شماره ای : اگر در متن نام خانوادگی نویسنده آورده نشود لازم است شماره ردیف آن مرجع براساس فهرستی که از مراجع در انتهایپایان نامه آورده شده، بعد از نام خانوادگی نویسنده و داخل کروشه آورده شد. اگر تعداد نویسندگان بیش از یک نفر باشد به ذکر نام هر دو نویسنده می پردازیم. در صورتیکه بیش از دو نویسنده باشند فقط نام خانوادگی نویسنده اول ذکر شده و مابقی با عبارت " و همکاران " در متن پایان نامه عنوان می شوند.
انتخاب موضوع پایان نامه از اساسی ترین مراحل تدوین پایان نامه است. نگارش پایان نامه حداقل شش ماه به طول می انجامد و برای جلوگیری از اتلاف وقت، دانشجو می بایست در انتخاب موضوع نهایت دقت را داشته باشد. به طور کلی موضوع پژوهش و پایان نامه باید طبق علاقه پژوهشگر باشد. دانشجویانی که طی تحصیل و یا مطالعات فردی خودشان، موضوعی را جالب می یابند و یا سوالی در ذهنشان ایجاد می شود که در پیدا کردن پاسخ آن سوال کنجکاو می شوند، راحت تر می توانند موضوع پایان نامه خود را انتخاب نمایند.
موسسه اطلاعات علمی مرکزی است که در آن محققان مقالات علمی خود را ثبت می کنند. درحال حاضر بیش از شانزده هزار مقاله در فهرست این موسسه است و هر سال حدود دوهزارمقاله جدید مورد ارزیابی قرار می گیرد و ده درصد از این مقالات جدید به سایت اضافه می شود. علاوه براین باید در باب یک موضوع تازه و مهم علمی باشند ISI مقالات سه فاکتور و یا شاخصه اصلی را برای این مقالات باید در نظر بگیریم.
یک پروژه مراحل و قواعد مختلفی دارد که رعایت ترتیب آنها الزامی است. برای به اجرا رساندن آن باید درک خوبی از مفهوم داشت و به طور دقیقی برنامه ریزی کرد. یک پژوهشگر باید از زمان و کیفیت پروژه ای که می خواهد آغاز کند، آگاه باشد. به طور کلی یک پروژه باید هدفمند باشد و سازمان یکپارچه ای داشته باشد.
یکی از مهمترین گامها در مسیر پایان نامه ارشد و یا دکترا، اعتبار بخشیدن به پایان نامه است و همواره برای دانشجویان سوال بوده است که چگونه میتوان در پایان نامه به صورت درست و بی طرفانه اعلام کرد که چه کسانی چگونه به حصول نتیجه در نگارش پایان نامه کمک کرده اند؟ از طریق دادن منابع و مراجع، رعایت حق مالکیت فکری معنوی دیگر محققین، و همچنین از طریق قسمت تقدیر و تشکر. اشتباهات رایج در این زمینه عبارتند از: 1- اشاره به نقل قول مستقیم بدون گیومه، و یا استفاده از تصاویر بدون آوردن منابع 2- اشاره به مفاهیم یا ایده های ارائه شده توسط دیگران بدون اشاره به نام افراد 3- حذف و یا ایجاد داده یا نتیجه در نهایت تمامی رفرنس ها را چک کنید و مطابقت رفرنس های درون متنی و رفرنس های انتهای کار را بررسی کنید. این بررسی شامل مطابقت نام نویسندگان و سال انتشار اثر میشود.
تطابق و انسجام میان متن و داده ها
مهمترین مبحث انجام پایان نامه برقراری انسجام و نظم بین متن و فصول پایان نامه است. همیشه تلاش کنید که مطالب ارائه شده درپایان نامه خود را در غالب جداول و اشکال نشان دهید، و فقط درباره آنها حرف نزنید. در حالت ایده آل، تمامی نتایج ارائه شده در پایان نامه باید به صورت مستند و به همراه داده های مستند بیان شوند، و داده و اطلاعات در غالب جدول و شکل ارائه میشوند. آگر داده ای برای پشتیبانی از قسمتی از نتایج پایان نامه خود ندارید، سعی کنید برای انجام پایان نامه داده های بیشتری جمع آوری کنید، و در صورت عدم موفقیت در این کار، آن قسمت از نتیجه گیری را حذف کنید. ارتباط میان جداول و شکل ها با نتایج گرفته شده را بررسی کنید و ببینید که آیا: 1- داده ها از توضیحات داده شده در متن پشتیبانی میکنند و با آن تضادی ندارند؟ 2- داده ها برای اثبات نتیجه گیری موجود در متن کافی هستند؟
برای انجام پایان نامه باید تمامی قواعد را رعایت کرد. برای مثال جداول و شکل ها باید داخل متن پایان نامه یا مقاله گنجانده شوند و محل قرارگیری آنها باید پس از جایی باشد که در متن توضیحات کافی درباره آنها ارائه شده است. تمامی جداول و شکل ها باید به ترتیب شماره گذاری شوند و در متن نیز باید به شماره آنها اشاره کرد. به طور مثال، "با توجه به اطلاعات جدول 1، نتیجه میگیریم که ..." لازم است تا هر جدول و یا شکلی دارای عنوان باشد.
لازم است بدانیم که برای نگارش پایان نامه دستورالعمل ها و چک لیست های متفاوتی وجود دارند، با این حال، تمامی پایان نامه ها از ساختاری استاندارد تبعیت میکنند. در این نوشتار سعی خواهیم کرد شما را با یکی از بهترین دستورالعمل ها و چک لیست های موجود در زمینه نگارش پایان نامه آشنا کنیم. برای انجام پایان نامه لازم است حتما به موارد زیر توجه نمایید زیرا پایان نامه ارشد و دکترا قواعد خاصی دارند. برای این منظور، در ابتدا ساختار کلی این چک لیست و بخش های مختلف آن را نشان میدهیم و پس از آن به جزئیات هر یک از این بخش ها خواهیم پرداخت.
آموختن روشهای صحیح تحقیق و پژوهش برای دانشجویان امری واجب است به خصوص برای نگارش پایان نامه ارشد و دکترا. هدف از فرایند پژوهش، تولید دانش جدید و یا عمق بخشیدن به ادراک از موضوعی بخصوص میباشد. این فرایند میتواند در سه غالب متفاوت، به شرح زیر انجام گیرد (هرچند که مرز میان این غالب ها چندان واضح و مشخص نیست): 1- پژوهش های اکتشافی: که هدف از انجام آنها شناسایی و تعریف مساله یا سوالی مشخص است. 2- پژوهش های سازنده : که هدف آنها آزمایش نظریه ها و پیشنهاد راهکارهایی برای حل یک مساله یا پاسخ به یک سوال است. 3- پژوهش های تجربی: که هدف آنها امکان سنجی استفاده از یک راهکار، با استفاده از شواهد عملی است.